Nowoczense elewacje z drewna

Elewacjom z drewna poświęciłem już kilka wpisów od wyboru drewna po detale i konserwacje. Ale najważniejszy będzie efekt, jaki możesz uzyskać, bo po co wydawać kilka tysięcy zł więcej jeżeli wygląd nie jest ważny? Dlatego spędziłem trochę czasu, aby znaleźć ciekawe budynki z drewnem na elewacji i żebyś sam zobaczył, co można osiągnąć. 

W tej dziedzinie nic nowego nie wymyślono, bo cały czas stosuje się te same detale, ale sposób ułożenia: na pióro i wpust, deska na deskę, ze szczeliną, z różną szerokością i długością desek już ma. Sam musisz przyznać przeglądając zdjęcia poniżej i mam nadzieję że rozpatrzysz inne rozwiązanie, gdy pomyślisz o elewacji dla swojego domu :).

Poniższe zdjęcia pochodzą głównie z dwóch stron www.archiweb.cz i www.tredir.com.  Pod zdjęciami umieściłem linki z galeriami poszczególnych domów. Jeżeli masz jakieś inne ciekawe zdjęcia to wrzuć link w komentarzach, a dodam je do mojej listy.

http://archiweb.cz/buildings.php?action=show&id=3007&type=

 

 http://archiweb.cz/buildings.php?action=show&id=2984&type=19

Elewacja drewniana ze szczeliną

 

Niedawno dostałem emaila z pytaniem o elewacje drewniane układane w nowoczesny sposób, bo ze szczeliną pomiędzy deskami. Dokładniejszą treść e-maila publikuję poniżej:

Właśnie stoję przed wyborem drewna i sposobu montażu drewnianej elewacji w pionie. Wykonawca i architekt radzą mi zamontować deski pionowo ze szczeliną, a ja się boję, że będzie ciekło pod deski. Czy są jakieś zagrożenia i czy wogóle jest stosowane takie rozwiązanie, bo w zasadzie niewiele takich realizacji znalazłam.

Obawy takie nie są uzasadnione, bo niezależnie od ułożenia desek zawsze jest możliwość, że woda dostanie się za drewno. Poza drobnymi detalami, na które trzeba zwrócić większą uwagę, nie różni się od normalnego ułożenia pionowego.

Imitacja drewna na elewacji

Coraz większa konkurencja na rynku projektów wymusza na architektach kreatywność, co widać przedewszystkim po elewacjach. Modę na drewno zauważyć można po nowo-powstających osiedlach, chociaż jest ten ciekawy dodatek  urozmaica budynek nie zawsze takie rozwiązanie jest porządane.

Nie każdy chce mieć drewnianą elewację, z różnych przyczyn. Chyba najczęstrzym powodem są uprzedzenia do trwałości i konieczność konserwacji co klka lat, bo niedbałośc faktycznie może doprowadzić do wcześniejszego zniszczenia. Dobrym rozwiązaniem są różnego rodzaju "zamienniki" pozyskiwane jak to już bywa w XXI wieku z mateirałów ekologicznych. Z daleka ciężko odróżnić od oryginału, dopiero w bliskiej odległośći można poznac ze drewno to nie drewno tylko imitacja :). Ale takie zammienniki mają bardzo dużo zalet.

Dlaczego używać imitacje drewna na elewacje

• Łatwiejsza konserwacja, przeważnie jest to mycie. Niektóre rozwiązania wymagają okresowego malowania. 
• Dłuższa żywotności. Brak okresowego odświeżenia ma wpływ tylko na wygląd elewacji.
• Odporne na szkodniki. 
• Nowoczesne materiały jak włókno cement mają bardzo dużą odporność na promieniowanie UV, więc na przełomie lat zmiany w kolorach są praktycznie niezauważalne (przynajmniej tak się reklamują). 
• Prostszy i wygodniejszy montaż, lekka konsturkcja.
• Odporność na wszelkiego rodzaju szkodniki.

Ochrona drewna na elewacji

Żeby cieszyć się ładną elewacją drewnianą przez długie lata, a co z tym idzie naturalnym kolorem, fakturą należy co kilka lat wykonać odpowiednia konserwacje w celu wydłużenia żywotności.

Drewno bez żadnej ochrony wystawione na warunki atmosferyczne dość szybko stanie się wyblakłe i szare. Chociaż taki efekt (ze względów wizualnych) może być pożądany, często wynikiem jest brudna i niejednolita barwa, która nadaje drewnu zaniedbanego wyglądu. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do niszczenia powierzchni, na skutek rozczepienia i utraty włókien rezultatem będzie „wełnisty” lub „falisty” wygląd.

Zmiany atmosferyczne wpływają na proces niszczenia w skutek gwałtownych różnic wilgoci wewnątrz drewna, a w wyniku działanie deszczu i słońca następuje proces paczenia i kurczenia. Tak zwany efekt siwienia powodowany jest utratą naturalnego koloru podczas gromadzenia zanieczyszczeń z powietrza, oraz często wskutek powstawaniem pleśni na powierzchni drewna.

Ze względu na kształt budynku może występować nierówne działanie warunków atmosferycznych, głównie deszczu na elewacje. Rezultatem będą nierównomierne zmiany kolorów wyglądzie drewna.

Z takich powodów konieczne jest zapewnienie jakiejś ochrony lub wykończenia drewna poddanego na zmiany atmosferyczne.

Detal połączenia drewna ze styropianem na elewacji

Ostatnio dostałem pytanie o detal połączenia elewacji drewnianej ze „styropianową” jak na załączonym zdjęciu. Elewacja ma być ocieplona styropianem 20cm z deskami ułożonymi w kierunku poziomym.

  

W takim przypadku najprostszym i najbardziej właściwym rozwiązaniem jest wykonanie parapetu z blachy na łączeniu pomiędzy dwoma elewacjami. Obróbka blacharska powinna posiadać kapinos i wystawać poza płaszczyznę elewacji o kilka milimetrów. Będzie to chronić niższą jasną część przed powstaniem zacieków w wyniku skraplania się wody oraz podczas opadów deszczu.

 Poniżej detal dla desek ułożonych pionowo. Poziomy detal wygląda bardzo podobnie. Należy pamiętać o folii wiatroizolacyjnej oraz min 19mm przestrzeni do wentylacji drewna. 

Jeżeli ocieplenie budynku jest o grubości 20cm, można użyć styropianu jak i wełny. Jeżeli dom ma być szczelny skierowałbym się tutaj w stronę wełny mineralnej. Jest ona bardziej ściśliwa i wypełnia dokładnie wszystkie szczeliny. Ruszt może być drewniany, stalowy bądź aluminiowy. Jeżeli ocieplenie ma mieć aż taką grubość wybrałbym aluminiowy ze względu na prostą konstrukcję oraz mniejsza możliwość powstania mostków termicznych. Przykładowy montaż można znaleźć w linku poniżej: http://www.elewacjesystem.pl/zdjecia_z_budowy.htm 

Uzupełnieniem informacji o elewacjach metodą lekką suchą jest  artykuł opublikowany przez wydawnictwo murator:  http://muratordom.pl/budowa/izolacje/ocieplanie-scian-budynku-metoda-lekka-sucha,18_582.html

Dlaczego wybrać drewno na stare elewacje

Chociaż zapotrzebowanie na nowe budownictwo jest cały czas na poziomie wzrostowym, istnieje również wiele starych budynków, które niestety szpecą krajobraz Polski. Nie jest to architektura, która zachwyca, bo pospolity dom kostka czy też starsze konstrukcje raczej odstraszają stylem budowania, topornością i starymi materiałami.

Zauważyłem, że modna staje się ekologia. Może jeszcze nie jest to widoczne to na szeroką skalę w Polsce, ale na zachodzie powoli przybiera na sile. Jest to przyszłość budownictwa XXI wieku i w tym kierunku będą wkrótce podążały wszystkie nowoczesne trendy.

Jaka jest trwałość elewacji drewnianych

Drewno używane na elewacje ma długą historię. Najstarsze takie budynki pochodzą z 13-tego wieku w Norwegii i ciągle utrzymują się w dobrej kondycji. Jest to bardzo przekonywujące podczas wyboru rodzaju elewacji, bo drewno jako materiał elewacyjny może przetrwać nawet kilkaset lat.

Co wpływa na żywotność drewnianych elewacji

To właśnie rodzaj drewna i jego właściwości w głównej mierze mają najważniejszy wpływ na jej żywotność. Z pośród różnych gatunków należy zwrócić na jedyną cechę, jaką jest trwałość. Jest to właściwość, która informuje o żywotności drewna i odporności na warunki atmosferyczne.

Jak zaprojektować drewnianą elewację

Elewacje wykonane z drewna posiadają swój własny naturalny urok, dlatego staje się materiałem coraz częściej wybieranym w nowoczesnym budownictwie. Jednak nie każdy dokładnie wie, w jaki sposób powinny zostać wykonane detale, aby zapewnić odpowiednią ochronę i wydłużyć żywotność drewna.

W samym internecie istnie wiele podobnych artykułów o elewacjach drewnianych. Wiele z nich są sponsorowane przez producentów desek i całych systemów okładzin. Trudno jest znaleźć konkretnych informacji, według których można zaprojektować elewację na lata.

Sam poszukiwałem takich rozwiązań. Z pomocą dopiero przyszła mi publikacja w języku angielskim "External Timber Cladding", inaczej "Zewnętrzne okładziny z drewna".

Elewacja drewniana - detale bez błędów

Elewacja drewniana to nie tylko deski tworzące ładna fakturę , to również cały „system”, na który składa się ruszt montażowy z łat, szczelina pełniąca funkcje wentylacji i drenażu, oraz folia wiatroizolacyjna.

Głównym ograniczeniem jest jej żywotność, ale łatwo można go wydłużyć poprzez zastosowanie różnych środków konserwujących, oraz odpowiednie zaprojektowanie detali. Poprawne wykonanie uwzględnia wpływ warunków atmosferycznych, a odpowiedni montaż powinien uwzględniać kilka punktów.

Szczelina wentylacyjna (min 19mm) umożliwia wentylację drewna, oraz spełnia funkcję drenażu ewentualnej wody opadowej na zewnątrz. Folia wiatroizolacyjna ułożona na wełnie mineralnej chroni budynek przed wychłodzeniem przez wiatr. W przypadku, gdy budynek nie jest ocieplany również można zrezygnować z jej ułożenia. Wysokość zakończenie fasady nad poziomem gruntu powinna wynosić 200-250mm, jest to wymagane minimum, bo odbicie wody od podłoża wynosi około 200mm.

Możliwości jakie daje drewno na elewacji?

Drewno na elewacji może być stosowane w różnych formach tworząc całą gamę wzorów, faktur oraz kolorów. Narbajdziej jednak popularny rodzaj to poziomy, pionowy oraz na ukos wykonany na pióro-wpust, lub na zakładkę. Dodajmy do tego szeroki zakres wymiarów desek, wykończenie powierzchni, dobór połączenia, kształt profilów i nieograniczony dobór kolorów i faktury tworzy niepowtarzalny efekt.

Istotne jest, aby podczas doboru i projektowania elewacji uwzględnić właściwy gatunek, wymiar i długość desek, metodę mocowania i stabilność, wybór wykończenia. Detale muszą uwzględniać zabezpiecznie przed wodną opadową, odpowiednią wentylację i tolerancję drewna na przemieszczenia pod wpływem zmiany wilgoci. Etap początkowy również musi uwzględnić optymalną długość elementów podczas instalacji ze znaczym dążeniem do jak największej prefabrykacji.

Deski poziomo

Typ ten jest najbardziej popularny ze wszystkich stosowanych. Deski przybijane są do łat za pomocą gwoździ lub wkrętów. Detale mogą być wykonane na kilka sposobów na zakładkę, pióro-wpust, poprzez zachodzenie na siebie, w zależności jaki efekt chcemy uzyskać.

Układanie poziome również może być wykonane w postaci szczeliny pomiędzy deskami. Wtedy deski posiadają skośne krawędzie, a szpary pomiędzy dają ładny wizualny efekt w postaci delikatnego "cienia". Wybierając taką metodę należy się upewnić że słońce nie bezie wnikać do wnętrza, co może powodować uboczny skutek na membranę.

W zależności, jaki efekt chcemy uzyskać, następnym krokiem jest rozwiązanie sposobu montażu i połączenia okładziny, oraz rozwiązać detale w narożnikach i wokół otworów okiennych. Można stosować standardową długości desek, efektem czego powstanie pionowa linia łączenia na elewacji, tak zwany "efekt panelu". Innym rodzajem jest używanie niestandardowych długości, które również są powtarzane ze względu na modularne rozmieszczenie łat pod deskami.

Jakie drewno na elewację?

 

Na temat elewacji drewnianych można znaleźć sporo artykułów w internecie (1, 2, 3), szczególnie na stronach firm specjalizujących się w tych wyrobach, DLH czy MOCO. Są jak najbardziej wystarczające do ogólnych informacji z tej dziedziny.

W epoce globalizacji możliwości wyboru gatunku drewna są nieograniczone i nie ma problemu, aby było ono prosto z Kanady, USA czy Afryki. Jedyną przeszkodą jest znacznie wyższa cena podyktowana kosztami transportu.

Wiele osób zanim wybierze gatunek najpierw zwraca uwagę na kolor drewna, oraz jego fakturę, na którą składają się wzory utworzone przez słoje. Przed tym trzeba się zastanowić, jaki efekt chce się uzyskać na elewacji. Drewnu można nadać kilka kolorów i odcieni wykorzystując możliwości, jakie dają malowanie, bejcowanie, lub lakierowanie.

Podstawa to żywotność

Oprócz efektów wizualnych, które są nieograniczone w przypadku drewna najważniejszą cechą w przypadku doboru gatunku drewna na elewację jest jego trwałość.

Naturalna trwałość drewna jest cechą, na którą należy zwrócić szczególną uwagę, bo im trwalsze tym odporniejsze na warunki atmosferyczne, zanieczyszczenia i grzyby.

Posłużę się normą BS-EN 320 Naturalna trwałość drewna litego, wg której ustalono następujący podział:

• klasa 1 Bardzo trwałe
• klasa 2 Trwałe
• klasa 3 Średnio trwałe
• klasa 4 Mało trwałe
• klasa 5 Nietrwałe

Do wyboru mamy drewno twarde klasy od 3 w górę, czyli odporne na warunki atmosferyczne o wysokiej trwałości, oraz drewno miękkie o gorszych właściwościach. Ze względu na koszty, głównie stosuje się drewno klasie 4 i 5. Nie jest ono gorsze, ale wymaga odpowiedniej konserwacji, co kilka lat.